WPROWADZENIE AUTORSTWA PRZEWODNIKA PAWŁA SZCZERKOWSKIEGO: 

W kwietniu przypada 82. rocznica powstania w getcie warszawskim - pierwszego, zbrojnego wystąpienia ludności cywilnej przeciwko hitlerowskim Niemcom w okupowanej Europie. 

W 1988 roku, z okazji 45. rocznicy, przewodniczący podziemnej Solidarności Lech Wałęsa napisał w liście do Marka Edelmana, jednego z dowódców Żydowskiej Organizacji Bojowej: "Powstanie żydowskich bojowników było najbardziej może polskim ze wszystkich polskich powstań".

Na spacerze opowiem o przebiegu walk i odwiedzimy miejsca, w których doszło do najważniejszych starć. Poznamy garstkę wycieńczonych, głodnych i nie doświadczonych w walce chłopców i dziewczyn, którzy przez kilka tygodni skutecznie opierali się 5 tysiącom przeszkolonych żołnierzy.

Bo według założeń dowództwa niemieckiego, walki miały trwać do trzech dni. Trwały prawie miesiąc a pojedyncze grupki bojowników ostały się w ruinach getta aż do… września.

Poszukamy odpowiedzi na pytanie, jak to możliwe, że powstańcy, w większości nastolatki bez przeszkolenia wojskowego, uzbrojeni w kilkaset pistoletów (jeden pistolet i 10-15 sztuk amunicji na bojownika!), kilkadziesiąt sztuk broni maszynowej, kilka tysięcy granatów i butelek zapalających, walczyli tak długo przeciwko regularnej, nowocześnie uzbrojonej armii używającej artylerii, czołgów i lotnictwa.

Nie chcę jednak, by mój spacer koncentrował się na walce zbrojnej. Szczerze mówiąc, tematy wojskowe nigdy mnie specjalnie nie interesowały. Nie znajduję nic ciekawego np. w wiedzy o rodzajach broni. O wiele bardziej ciekawi mnie człowiek, który tę broń trzyma a także ten, w którego jest ona wycelowana.

Spacer będzie więc poświęcony przede wszystkim doświadczeniu cywilów znajdujących się w tamtych dniach w getcie warszawskim. W nocy z 18 na 19 kwietnia 1943 roku ponad 60 tysięcy ludzi schowało się w getcie do podziemnych bunkrów, piwnic i pod piwnice domów, do skrytek i kryjówek wybudowanych w ścianach i na poddaszach kamienic.

10 tysięcy nigdy ich nie opuściło. Dosłownie. Ich prochy zostały w ścianach i pod piwnicami powojennych bloków Muranowa. Będziemy chodzić po nich i wśród nich.

INFORMACJE PRAKTYCZNE

•  Miejsce spotkania w sobotę 26.04.2025 r. – o godz. 9:45 przed wejście do Kina Muranów, na placyku z fontanną. Rozpoczęcie zwiedzania o godz. 10:00 / zakończenie w rejonie Muzeum Polin 
• Liczba miejsc jest ograniczona / w przypadku dużego zainteresowania możliwość uruchomienia drugiej grupy tego samego dnia w późniejszych godzinach
• Czas trwania: do 4,5 godz. z półgodzinną przerwą.

Paweł Szczerkowski – sam o sobie – krótki biogram:

Pochodzę z Żyrardowa. W Warszawie mieszkam od czasu studiów w Instytucie Stosunków Międzynarodowych UW.

Od 2011 roku jestem licencjonowanym przewodnikiem po Warszawie. Nie traktuję tego jak pracę, a raczej jak sposób życia. Przewodnictwo pozwala mi spędzać czas tak, jak lubię, realizować swoje pasje, zaspokajać ciekawość i zgłębiać te zagadnienia, które mnie fascynują.

W tym, co robię łączę doświadczenie przewodnika i dziennikarza. Poprzednio przez kilka lat pracowałem w dziale zagranicznym "Gazety Wyborczej". Uważam, że to było najważniejsze doświadczenie zawodowe, które mnie ukształtowało.

Także jako przewodnika. Warsztat dziennikarski i warsztat pracy przewodnika są do siebie podobne. Polegają na zdobywaniu informacji, docieraniu do ich źródeł, nieustannym poszerzaniu swojej wiedzy. Następnie, na zbudowaniu opowieści, która w sposób ciekawy wyjaśni trudne nieraz zagadnienia.

Oprowadzam po Warszawie, Żyrardowie, Łodzi, Lublinie, Białymstoku, miejscach związanych z historią i kulturą Żydów polskich, w której się specjalizuję. Na stałe współpracuję m.in. z Instytutem Yad Vashem w Jerozolimie, Muzeum Auschwitz-Birkenau, Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, polskim oddziałem Joint Distribution Committee, Fundacją Taubego na rzecz Odnowy Życia Żydowskiego w Polsce, JCC Kraków, JCC Warszawa, Touro University Berlin.