WPROWADZENIE DO ZWIEDZANIA I OPIS PROGRAMU AUTORSTWA PRZEWODNIKA PAWŁA SZCZERKOWSKIEGO:

Zwiedzanie terenu byłego ośrodka zagłady to nie jest wycieczka, na którą się „chce” jechać. To nie jest w ogóle wycieczka. To coś, co robimy, bo jest ważne i potrzebne. Bo wiemy, że trzeba.

Treblinka jest dla nas ważna, bo jej ofiary to mieszkańcy Warszawy i ponad 220 innych polskich miejscowości. Jest największym polskim grobem masowym, w którym spoczywa ok. 850 tysięcy naszych rodaków. 25% przedwojennej społeczności żydowskiej Polski. Co czterdziesty obywatel II Rzeczpospolitej.

To są ludzie spośród nas – także z mojego rodzinnego Żyrardowa. Poza nielicznymi wyjątkami, nie wspominamy ich. Nie opłakujemy. Ich tragedia nie istnieje na mapie polskiej duchowości. Bo byli Żydami, nie rdzennymi Polakami.

Ta konstatacja jest tak przerażająca, że nie da się przejść nad nią do porządku dziennego. Odwiedzanie, poznawanie i upamiętnianie takich miejsc, jak Treblinka to przywracanie pamięci o ofiarach i włączanie ich do naszej, polskiej, zbiorowej wyobraźni i duchowości.

„Fenomen Treblinki należy nie tylko opisać, ale i zrozumieć.” – Rachela Auerbach.

Do dziś nie zostało tam nic prócz lasu iglastego, łąki i przejmującej ciszy. Wszystkie obiekty obozowe zostały przez sprawców rozebrane, a ślady zbrodni zatarte. O tym miejscu miał się nikt nie dowiedzieć.

Nasze zwiedzanie zaczniemy już w autokarze – opowiem o tym, co doprowadziło do powstania takiego miejsca jak Treblinka.

Następnie zatrzymamy się przy dawnej stacji kolejowej we wsi Treblinka, na której stawały transporty z ofiarami. Tam wagony oczekiwały na przekierowanie do obozu śmierci.

Zwiedzanie samego terenu obozu zagłady zaczniemy od wizyty w muzeum. Obejrzymy krótkie materiały filmowe oraz zapoznamy się z historią i funkcjonowaniem Treblinki przy modelu obozu.

Po krótkiej przerwie na prowiant udamy się na spacer w terenie – z pomocą map, relacji ocalałych i ukształtowania terenu odtworzymy topografię obozu i jego codzienne funkcjonowanie.

Poznamy również wyniki najnowszych badań archeologicznych, które po latach pozwoliły dokładnie zlokalizować takie obiekty jak komory gazowe, czy doły z prochami ofiar.

Na zakończenie, przed odjazdem, zaplanowałem czas wolny na indywidualny i bardziej intymny pobyt na terenie miejsca pamięci.

Datę wyjazdu wybrałem ze względu na bliskość rocznicy zamordowania Janusza Korczaka, pozostałych członków personelu i ok. 200 dzieci z Domu Sierot. Zostali deportowani z getta warszawskiego 5 sierpnia, zginęli w Treblince następnego dnia.

INFORMACJE PRAKTYCZNE

-Miejsce spotkania – podstawienia autokaru – parking pod Pałacem Kultury i Nauki od strony Kinoteki o godz. 8.15, wyjazd godz. 8.30

-Czas trwania wycieczki ok. 8 h, powrót w rejon centrum Warszawy – Pałacu Kultury i Nauki ok. godz. 16:30

-Podczas wyjazdu nie jest przewidziana przerwa obiadowa, polecamy zabrać ze sobą prowiant przydatny w ciągu dnia

Paweł Szczerkowski – sam o sobie – krótki biogram:

Pochodzę z Żyrardowa. W Warszawie mieszkam od czasu studiów w Instytucie Stosunków Międzynarodowych UW.

Od 2011 roku jestem licencjonowanym przewodnikiem po Warszawie. Nie traktuję tego jak pracę, a raczej jak sposób życia. Przewodnictwo pozwala mi spędzać czas tak, jak lubię, realizować swoje pasje, zaspokajać ciekawość i zgłębiać te zagadnienia, które mnie fascynują.

W tym, co robię łączę doświadczenie przewodnika i dziennikarza. Poprzednio przez kilka lat pracowałem w dziale zagranicznym "Gazety Wyborczej". Uważam, że to było najważniejsze doświadczenie zawodowe, które mnie ukształtowało.

Także jako przewodnika. Warsztat dziennikarski i warsztat pracy przewodnika są do siebie podobne. Polegają na zdobywaniu informacji, docieraniu do ich źródeł, nieustannym poszerzaniu swojej wiedzy. Następnie, na zbudowaniu opowieści, która w sposób ciekawy wyjaśni trudne nieraz zagadnienia.

Oprowadzam po Warszawie, Żyrardowie, Łodzi, Lublinie, Białymstoku, miejscach związanych z historią i kulturą Żydów polskich, w której się specjalizuję. Na stałe współpracuję m.in. z Instytutem Yad Vashem w Jerozolimie, Muzeum Auschwitz-Birkenau, Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN i z innymi instytucjami.